Dagboek van Geert bij de Leij over zijn verblijf in het strafkamp in Wilhelmshaven (1945)

Dagboek van Geert bij de Leij over zijn verblijf in het strafkamp in Wilhelmshaven (1945)

Geert bij de Leij"Vooral op zondag, dus vandaag ben ik onwennig. Als ik er aan denk dat ze bij ons thuis lekker bij de koffietafel zitten en vanmiddag beste aardappels met vlees krijgen, dan voel ik hoe ondankbaar ik altijd ben geweest. Zal ik nog eens thuiskomen? Ik weet het niet, maar ik geloof dat ik op den duur onmogelijk vol zal kunnen houden. Gisteren is er al iemand overleden. Het eerste slachtoffer. Er zullen ongetwijfeld meer volgen. Je wordt hard hier. Alleen als ik nu aan huis denk, aan moeder, vader, Piet en de anderen en natuurlijk ook aan Maartje en haar moeder, zuster en oom, bekruipt mij een gevoel van wanhoop. Dan zou ik zo graag nog eens bij hen zijn."

Geert bij de Leij is geboren te Stiens in 1923.
Hij was werkzaam bij de spoorwegen in Leeuwarden in een kantoorfunctie. In 1944 had hij zich aangesloten bij de spoorwegstaking, waarna hij was ondergedoken. Begin januari 1945 werd hij gearresteerd en naar het strafkamp in Wilhelmshaven in Duitsland gebracht.

In het kamp begon de 21-jarige Geert met een dagboek bij te houden. In zijn dagboek beschrijft hij de zware omstandigheden in het kamp, wat er alle dagen gebeurde en hoe zeer Geert zijn verloofde en familie mist. Hij moest zijn dagboek goed verstoppen want het mocht absoluut niet in handen van de kampleiding vallen. Over sommige zaken schreef hij dan ook bewust niet, voor het geval het toch gevonden zou worden.

Na zijn terugkeer uit Duitsland heeft Geert zijn dagboek nog enige tijd bijgehouden.
Geert is in 1996 overleden.

- De scans van het originele dagboek van Geert bij de Leij zijn hier te bekijken.
- De transcriptie van het dagboek is als pdf bestand hier te downloaden.
N.B.: Van het laatste stuk van het dagboek (vanaf 17 april 1945) is geen transcriptie aanwezig.

Op de website www.hetgeheugenvannederland.nl zijn overigens nog meer dagboeken van Friezen en Nederlanders te vinden uit de oorlogstijd.

Meer informatie over het strafkamp in Wilhelmshaven is te vinden in het boek Het strafkamp voor Nederlanders in Wilhelmshaven. (zie bronvermelding)

Bron:
Het strafkamp voor Nederlanders in Wilhelmshaven: dagboek en herinneringen januari-mei 1945, bewerkt en ingeleid door Oebele Vries (Assen 1990)
ISBN 90-71918-27-0
Het boek maakt ook deel uit van de bibliotheek van Tresoar onder aanvraagnummer B 40113.